वकिलाच्या कुटुंबाला मारहाण करून १८ लाखांची लूट; वेगवान महामार्गावर गुन्हेगारांचा वाढता धुमाकूळ रोखणार कोण?
कोपरगाव वृत्तवेध :
सिन्नर – समृद्धी महामार्गाने महाराष्ट्राच्या दळणवळणाला वेग दिला. मुंबई–नागपूर प्रवासाचे अंतर आणि वेळ कमी झाला. वाहतुकीची कनेक्टिव्हिटी वाढली. मात्र, ज्या महामार्गाची ओळख ‘वेगवान आणि आधुनिक’ अशी केली जाते, त्याच महामार्गावर आता अपघातांसोबतच दरोडे, लूटमार आणि प्रवाशांच्या सुरक्षेचा प्रश्न डोके वर काढत आहे. सिन्नर तालुक्यात एका वकिलाच्या कुटुंबाला अडवून तब्बल १८ लाख रुपयांचा ऐवज लुटल्याची घटना या व्यवस्थेच्या सुरक्षेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी आहे.
गुरुवारी (२७ ऑगस्ट) रात्री सिन्नर तालुक्यातील माळढोण शिवाराजवळ ही धक्कादायक घटना घडली. राजेंद्रप्रसाद मिश्रा (३७) हे पत्नी, भाऊ आणि दीड वर्षाच्या मुलासह छत्रपती संभाजीनगरहून मुंबईच्या दिशेने कारने प्रवास करीत होते. त्यावेळी संशयितांच्या ११ ते १२ जणांच्या टोळीने त्यांच्या कारसमोर लोखंडी वस्तू फेकल्याचे पोलिसांनी सांगितले. कारचे पुढील टायर फुटल्याने मिश्रा यांनी वाहन थांबविले आणि त्याच क्षणी टोळीने कुटुंबावर हल्ला केला.लुटारूंनी मौल्यवान वस्तू न दिल्यास दीड वर्षाच्या चिमुकल्याला जिवे मारण्याची धमकी दिल्याची माहिती आहे. त्यानंतर कुटुंबीयांकडून अंगठ्या, हार, बांगड्या, कानातील दागिने असा २७.८ तोळे वजनाचा सोन्याचा ऐवज आणि ८४ हजार ५०० रुपये रोख असा एकूण सुमारे १८.०९ लाख रुपयांचा ऐवज लुटून टोळीने पोबारा केला.
ही केवळ एका कुटुंबाची लूट नाही. हा प्रश्न समृद्धी महामार्गावरील सुरक्षा व्यवस्थेच्या कार्यक्षमतेचा आहे.
महामार्ग ‘समृद्ध’; पण प्रवाशांची सुरक्षा?
समृद्धी महामार्ग सुरू झाल्यानंतर त्याच्या वेगाबरोबरच अपघातांचा मुद्दा सातत्याने चर्चेत राहिला. वाहनांचा प्रचंड वेग, चालकांचा निष्काळजीपणा, थकवा आणि इतर कारणांमुळे अपघातांची मालिका पाहायला मिळाली. आता गेल्या काही काळात महामार्गावरील लूटमार आणि प्रवाशांना लक्ष्य करणाऱ्या टोळ्यांच्या घटनांनी सुरक्षेचा नवा प्रश्न निर्माण केला आहे.
महामार्गावर वाहन वेगाने धावत असताना अचानक लोखंडी वस्तू टाकून टायर पंक्चर करणे, वाहन थांबविण्यास भाग पाडणे आणि त्यानंतर प्रवाशांना लक्ष्य करणे हा प्रकार अत्यंत गंभीर आहे. हा एखाद्या क्षणिक गैरप्रकाराचा विषय न मानता गुन्हेगारांनी महामार्गावरील प्रवाशांच्या असुरक्षिततेचा अभ्यास करून आखलेली पद्धत आहे का, याचा तपास पोलिसांनी करणे गरजेचे आहे.
सीसीटीव्ही आहेत; पण गुन्हेगारांच्या हालचाली दिसतात का?
महामार्गावर आधुनिक सुविधा उभारल्या गेल्या आहेत. मात्र, केवळ रस्ता चांगला आणि तांत्रिक सुविधा उपलब्ध आहेत म्हणून तो सुरक्षित होत नाही. प्रवाशाला रात्रीच्या वेळी मदत किती वेळात मिळते, संशयित वाहनांची हालचाल कशी टिपली जाते, संवेदनशील ठिकाणी गस्त किती प्रभावी आहे आणि आपत्कालीन प्रतिसाद किती जलद आहे, हे महत्त्वाचे आहे.
महामार्गावरील प्रत्येक संवेदनशील पट्टा पोलिसांच्या रडारवर असणे आवश्यक आहे. सीसीटीव्ही यंत्रणा कार्यरत आहे का, तिचे थेट नियंत्रण कक्षाशी कनेक्शन आहे का, संशयास्पद वाहनांची माहिती तातडीने संबंधित पथकापर्यंत पोहोचते का, याची तपासणी करण्याची वेळ आली आहे.
‘पंक्चर गँग’चा बंदोबस्त कधी?
वाहनांचे टायर पंक्चर करण्यासाठी रस्त्यावर धारदार किंवा लोखंडी वस्तू टाकणे आणि वाहन थांबताच लूट करणे ही पद्धत असल्यास ती अत्यंत चिंताजनक आहे. अशा घटनांमागे स्थानिक पातळीवर माहिती पुरविणारे, वाहनांचा पाठलाग करणारे किंवा विशिष्ट ठिकाणी दबा धरून बसणारे घटक आहेत का, याचा पोलिसांनी तपास करणे आवश्यक आहे.
गुन्हा घडल्यानंतर आरोपी पकडणे हा पोलिसी तपासाचा एक भाग आहे; पण गुन्हा घडण्यापूर्वीच त्याला प्रतिबंध करणे ही खरी सुरक्षा व्यवस्था आहे.
उपाययोजना केवळ कागदावर नकोत
समृद्धी महामार्गावरील सुरक्षा अधिक प्रभावी करण्यासाठी काही ठोस उपाय तातडीने राबविण्याची गरज आहे—
संवेदनशील ठिकाणी २४ तास प्रभावी पोलिस गस्त वाढवावी.
महामार्गालगतच्या संशयास्पद हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी सीसीटीव्ही आणि एएनपीआर कॅमेऱ्यांचे जाळे मजबूत करावे.
कॅमेरे बंद असल्यास किंवा तांत्रिक बिघाड झाल्यास त्यांची तातडीने दुरुस्ती करण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा असावी.
प्रत्येक काही किलोमीटरवर आपत्कालीन मदत केंद्र आणि दृश्यमान पोलिस मदत व्यवस्था असावी.
प्रवाशांना संकटाच्या वेळी तातडीने संपर्क करता यावा यासाठी एकसंध आपत्कालीन प्रतिसाद यंत्रणा प्रभावी करावी.
टायर पंक्चर, दगड किंवा लोखंडी वस्तू टाकून वाहने थांबविण्याच्या घटना रोखण्यासाठी संवेदनशील भागांची नियमित तपासणी करावी.
महामार्गालगतच्या गावांमध्ये आणि प्रवेशमार्गांवर संशयित व्यक्ती व वाहनांच्या हालचालींवर स्थानिक पोलिसांच्या मदतीने लक्ष ठेवावे.
यापूर्वी घडलेल्या लूटमारच्या घटनांचा पॅटर्न मॅपिंग करून हॉटस्पॉट निश्चित करावेत.
गुन्हेगारांच्या टोळ्यांवर कारवाई करताना त्यांना मदत करणाऱ्या स्थानिक सूत्रांचाही शोध घ्यावा.
प्रवाशांमध्येही जनजागृती करून रात्रीच्या प्रवासात संशयास्पद परिस्थिती निर्माण झाल्यास वाहन थांबविण्याऐवजी उपलब्ध सुरक्षित पर्यायांचा वापर करण्याबाबत मार्गदर्शन करावे.
वेगाला सुरक्षा व्यवस्थेची साथ हवी!
समृद्धी महामार्ग हा महाराष्ट्राच्या विकासाचा महत्त्वाचा प्रकल्प आहे. त्यामुळे काही गुन्हेगारी घटनांमुळे महामार्गाची प्रतिमा खराब होऊ नये, हीच सर्वांची अपेक्षा. पण त्यासाठी समस्या झाकण्यापेक्षा तिची वस्तुस्थिती स्वीकारून उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.
महामार्गावरून प्रवास करणारा नागरिक टोल भरतो, नियम पाळतो आणि सुरक्षितपणे आपल्या गंतव्यस्थानी पोहोचण्याचा अधिकार अपेक्षित करतो. त्याच्या सुरक्षेची जबाबदारी कोणाची, हा प्रश्न आता स्पष्टपणे विचारावा लागेल.
रस्ता सहापदरी असला, वाहने वेगाने धावत असली आणि तंत्रज्ञान आधुनिक असले तरी प्रवाशाला रस्त्यावरच लुटले जात असेल तर त्या महामार्गाच्या सुरक्षेचे मूल्यमापन पुन्हा करावेच लागेल.
सिन्नरमधील वकिलाच्या कुटुंबावर झालेला हल्ला प्रशासनासाठी धोक्याची घंटा आहे. या घटनेतील आरोपींना तातडीने जेरबंद करून लुटलेला ऐवज हस्तगत करणे आवश्यक आहेच; पण त्यापलीकडे समृद्धी महामार्गावरील सुरक्षा व्यवस्थेचे स्वतंत्र ऑडिट करून त्रुटींवर कायमस्वरूपी उपाय करण्याची वेळ आली आहे.
समृद्धीचा महामार्ग केवळ वेगाचा नव्हे, तर सुरक्षिततेचाही असला पाहिजे. अन्यथा ‘समृद्धी’च्या वाटेवर प्रवाशांच्या मनात सुरक्षिततेऐवजी भीतीच वाढत राहील!
ही बातमी उपयुक्त वाटली असेल तर आपल्या मित्रांपर्यंत नक्की शेअर करा. आपल्या प्रतिक्रिया कमेंटमध्ये जरूर नोंदवा. अशाच ताज्या आणि विश्वासार्ह बातम्यांसाठी ‘वृत्तवेध’ला नियमित भेट द्या.
