योग, सकारात्मक विचार, योग्य आहार आणि शिस्तबद्ध दिनचर्येचा डॉ. उमेश डोंगरे यांचा संदेश; नारायणधाम नॅचरोपॅथी सेंटरमध्ये रुग्णांना मार्गदर्शन
नारायणपूर : आजाराशी लढताना केवळ औषधांवर अवलंबून न राहता मनाची सकारात्मकता, इच्छाशक्ती, योग, योग्य आहार आणि शिस्तबद्ध दिनचर्या यांना जीवनशैलीचा भाग बनवणे गरजेचे आहे. रात्री लवकर झोपणे, सकाळी लवकर उठणे, नियमित चालणे आणि शरीराची वेळोवेळी तपासणी करणे या साध्या गोष्टी आरोग्य टिकविण्यासाठी महत्त्वाच्या आहेत, असे प्रतिपादन डॉ. उमेशकुमार डोंगरे यांनी केले.
नारायणपूर (ता. पुरंदर, जि. पुणे) येथील विश्वचैतन्य परमपूज्य सद्गुरु नारायण महाराज अण्णा सर्वांच्या अधिपत्याखालील श्री नारायणधाम नॅचरोपॅथी सेंटर व संशोधन केंद्रात शनिवारी (३ ऑक्टोबर) रात्री आठ वाजता पंचकर्म उपचारासाठी आलेल्या रुग्णांना मार्गदर्शन करताना ते बोलत होते.
“आजारात औषधांपेक्षा तुमची मानसिकता मोठी असते. मनात विश्वास आणि बरे होण्याची इच्छाशक्ती असेल तर उपचारांच्या प्रक्रियेत त्याचा सकारात्मक परिणाम होतो,” असे सांगत डॉ. डोंगरे यांनी विविध रुग्णांच्या अनुभवांचे दाखले दिले. गंभीर शारीरिक अडचणींमुळे इतरांच्या मदतीने केंद्रात आणलेल्या व्यक्तींनी उपचार, व्यायाम आणि नियमित दिनचर्येच्या माध्यमातून हालचालींमध्ये सुधारणा केल्याचे त्यांनी सांगितले.
एका तरुणाच्या उदाहरणातून त्यांनी मानसिक खचलेपणावर मात करण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. वैयक्तिक आयुष्यातील धक्क्यानंतर त्याचे वजन मोठ्या प्रमाणात वाढले आणि तो व्हीलचेअरवर आला. मात्र उपचारांसोबतच त्याने इच्छाशक्ती कायम ठेवली. नियमित चालणे आणि शिस्तबद्ध जीवनशैलीचा अवलंब केल्यानंतर त्याच्या हालचालींमध्ये सुधारणा झाल्याचा अनुभव त्यांनी कथन केला.
“रोज चालण्याची सवय लावा, योग करा. शरीराप्रमाणे मनालाही व्यायामाची गरज आहे. चांगले विचार, चांगले अन्न आणि चांगली दिनचर्या हीच निरोगी जीवनाची त्रिसूत्री आहे,” असा संदेश त्यांनी दिला.
वाढते आजार, ताणतणाव आणि धावपळीच्या जीवनशैलीच्या पार्श्वभूमीवर प्रत्येकाने स्वतःच्या आरोग्यासाठी वेळ काढणे आवश्यक असल्याचेही डॉ. डोंगरे यांनी नमूद केले. चार महिन्यांतून एकदा आवश्यक आरोग्य तपासणी करून घेण्याचा सल्लाही त्यांनी दिला.
“आयुष्यात एक दिवस प्रत्येकालाच जायचे आहे; मात्र आजारपणाच्या खाटेवर खितपत पडून नव्हे, तर शक्य तितके निरोगी, आनंदी आणि स्वावलंबी आयुष्य जगण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे,” असे त्यांनी सांगितले.
‘मानव सेवा हीच ईश्वर सेवा’ या संकल्पनेतून परमपूज्य नारायण स्वामी अण्णा यांच्या प्रेरणेने श्री नारायणधाम नॅचरोपॅथी सेंटर व संशोधन केंद्राची उभारणी करण्यात आल्याचे यावेळी सांगण्यात आले. पंचकर्म, योग, निसर्गोपचार आणि आरोग्यदायी जीवनशैलीच्या माध्यमातून रुग्णांना मार्गदर्शन करण्यावर केंद्राचा भर असल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले.
कृष्णाच्या उपचारांचा अनुभव सांगताना डॉ. उमेश कुमार डोंगरे यांनी सांगितले की, “लग्न ठरल्याने कृष्णा होणारी पत्नी राधाला घेऊन बुलेटवरून बैलगाडी शर्यत पाहण्यासाठी गेला होता. त्यावेळी झालेल्या अपघातात त्याच्या शरीरावर गंभीर परिणाम झाला. घरची आर्थिक परिस्थिती ढासळली, कर्ज झाले. विविध ठिकाणी, तसेच मुंबईतील रुग्णालयातही सुमारे अडीच वर्षे उपचार झाले; मात्र अपेक्षित सुधारणा झाली नाही.”
त्यानंतर कृष्णाला नारायणधाममध्ये आणण्यात आले. “त्याची अवस्था पाहून पुढे काय करावे, हा प्रश्न माझ्यासमोर होता. त्याला स्वतःहून हालचाल करता येत नव्हती; मात्र तो हसत असे. उपचार सुरू करून सुमारे पंधरा दिवस झाले तरी विशेष बदल दिसत नव्हता,” असे डॉ. डोंगरे यांनी सांगितले.
कृष्णाचे लग्न राधासोबत ठरल्याची माहिती मिळाल्यानंतर त्यांनी त्याच्याशी त्याच विषयावर संवाद साधला. “मी कृष्णाला विचारले, ‘तुला राधाशी लग्न करायचे आहे ना?’ त्यावर त्याच्या बोटांची हलकी हालचाल जाणवली. राधाची आठवण करून देणे हा त्याच्यासाठी मानसिक प्रेरणेचा एक भाग ठरला,” असे डॉ. डोंगरे म्हणाले.
त्यानंतर केंद्रातील कर्मचारी आणि कुटुंबीयांनी कृष्णाला सातत्याने प्रोत्साहन दिले. पुढील काळात त्याच्या हालचालींमध्ये हळूहळू बदल जाणवू लागला. तो प्रथम खुर्चीवर बसू लागला आणि नंतर चालण्याचा सराव करू लागला. डॉ. डोंगरे यांच्या म्हणण्यानुसार, कृष्णाने पुढे दररोज मोठ्या प्रमाणात चालण्याचा सराव केला आणि रात्री उशिरापर्यंतही तो चालण्याचा प्रयत्न करीत असे.
“कृष्णाच्या उपचारांमध्ये त्याची इच्छाशक्ती आणि सातत्य महत्त्वाचे ठरले. त्याच्या प्रकृतीत हळूहळू सुधारणा होत गेली,” असे डॉ. डोंगरे यांनी सांगितले.
कृष्णाच्या उपचारांचा खर्च नारायणधामच्या वतीने करण्यात आल्याचेही त्यांनी सांगितले. मदतीच्या स्वरूपात मिळालेली सव्वा लाख रुपयांची रक्कम कृष्णाच्या लग्नासाठी देण्यात आली. पुढे कृष्णाचे राधासोबत लग्न झाले. लग्नाची पत्रिका घेऊन कृष्णा नारायणधाममध्ये आला, तो क्षण आपल्यासाठी अत्यंत आनंदाचा असल्याचे डॉ. डोंगरे यांनी सांगितले.
याच प्रसंगाची आठवण सांगताना डॉ. डोंगरे यांनी या प्रेमकहाणीची तुलना द्वापार युगातील राधा-कृष्णाच्या प्रेमाशी केली. “द्वापार युगातील राधा-कृष्णाच्या प्रेमकथेची आठवण करून देणारी ही आजच्या कलियुगातील राधा-कृष्णाची अनोखी कहाणी म्हणावी लागेल. कृष्णाच्या आयुष्यातील कठीण काळात राधाची आठवण त्याच्यासाठी प्रेरणेचा आधार ठरली आणि अखेरीस दोघांचे लग्न झाले,” असे ते म्हणाले.
कृष्णाच्या लग्नाची पत्रिका त्याने स्वतः नारायणधाममध्ये आणून दिल्याचा क्षण डॉ. डोंगरे यांच्या आठवणीत विशेष ठरला आहे. “त्याच्या आनंदात सहभागी होत मी त्याच्या लग्नात नाचलो. कृष्णाला पुन्हा उभे राहिलेल्या अवस्थेत पाहणे आणि त्याचे राधासोबत लग्न झालेले पाहणे, हा माझ्यासाठी मोठ्या समाधानाचा क्षण होता,” असे डॉ. डोंगरे यांनी सांगितले.
👍 बातमी आवडली? शेअर करा | 💬 प्रतिक्रिया कमेंटमध्ये नोंदवा | 📲 ताज्या अपडेटसाठी ‘वृत्तवेध’सोबत जोडलेले रहा.
