कोपरगाव | वृत्तवेध :
कोपरगाव शहरातील मोकाट जनावरांचा प्रश्न दिवसेंदिवस गंभीर होत असताना, नगरपालिका प्रशासनाकडून जनावरे पकडण्याची मोहीम सुरू असल्याचा दावा केला जात आहे. मात्र, पकडलेल्या जनावरांना ठेवण्यासाठी पालिकेची स्वतःची सक्षम गोशाळा नसल्याने या मोहिमेचे पुढे काय, असा सवाल उपस्थित झाला आहे. कोकमठाण येथील गोकुधाम गोसंरक्षण केंद्रात पालिकेने ६७ गायी आणून सोडल्याची माहिती समोर आली असून, गोशाळेच्या क्षमतेपेक्षा जनावरांची संख्या वाढल्याने व्यवस्थापनावर मोठा ताण निर्माण झाला आहे.
८०-८१ गायी पकडल्याचा दावा; मग उर्वरित कुठे?
नगरपालिकेच्या बैठकीत भाजप कार्यकर्त्यांकडून ८० ते ८१ मोकाट गायी पकडल्याचा दावा केला जात आहे. दुसरीकडे कोकमठाण येथील गोशाळेत पालिकेने ६७ गायी आणून सोडल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे पकडलेल्या उर्वरित जनावरांचे काय झाले, त्या कुठे नेण्यात आल्या, त्यांची व्यवस्था कोण करत आहे, याबाबत प्रशासनाने स्पष्टता देण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
२००-२२५ क्षमतेच्या गोशाळेत २७३ जनावरे
कोकमठाण येथील गोकुधाम गोसंरक्षण केंद्राची क्षमता साधारण २०० ते २२५ जनावरांची आहे. गोशाळेची माहिती देताना अमित जैन यांनी सांगितले की, पालिकेने जनावरे आणण्यापूर्वी केंद्रात २०६ गायी होत्या. त्यात पालिकेने आणलेल्या ६७ गायींची भर पडल्याने आता संख्या २७३ वर पोहोचली आहे. म्हणजेच गोशाळेच्या क्षमतेपेक्षा जनावरांची संख्या लक्षणीयरीत्या वाढली आहे.
क्षमतेपेक्षा जास्त जनावरे; व्यवस्थापनाचे आव्हान
क्षमता नसताना अधिक जनावरे ठेवणे हे जनावरांच्या आरोग्याच्या दृष्टीनेही धोकादायक ठरू शकते. चारा, पाणी, निवारा, स्वच्छता आणि वैद्यकीय देखभाल यांचे नियोजन करणे अधिक कठीण होणार आहे. त्यामुळे पालिकेने केवळ जनावरे पकडण्यावर भर न देता त्यांच्या कायमस्वरूपी व्यवस्थापनाची जबाबदारी स्वीकारणे आवश्यक आहे.
गोशाळेचा खर्च २० हजार; शेणखतातून उत्पन्नाची शक्यता
अमित जैन यांच्या माहितीनुसार, गोशाळेचा दरमहा खर्च सुमारे २० हजार रुपये आहे. गोशाळेतून मिळणारे शेणखत साधारण ४ हजार रुपये ट्रॉली दराने विकले जाते. योग्य नियोजन केल्यास शेणखताबरोबरच गोमूत्राचे संकलन करून त्यापासून विविध उत्पादने तयार करता येऊ शकतात. त्यातून गोशाळेला काही प्रमाणात आर्थिक आधार मिळू शकतो.
पालिकेची स्वतःची गोशाळा कधी?
मोकाट जनावरांमुळे शहरात अपघात आणि नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. गेल्या काही दिवसांत जनावरांमुळे मुलांना दुखापत झाल्याची माहितीही समोर आली आहे. त्यामुळे हा प्रश्न आता केवळ राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांचा राहिलेला नाही. नागरिकांच्या जीविताशी संबंधित या प्रश्नावर पालिकेने तातडीने ठोस निर्णय घेण्याची गरज आहे.
पालिकेने स्वतःची गोशाळा उभारण्याची घोषणा केली आहे. मात्र, गोशाळा कुठे उभारणार, तिची क्षमता किती असणार आणि ती प्रत्यक्षात कधी सुरू होणार? याचे उत्तर नागरिकांना अपेक्षित आहे. दुसऱ्या गोशाळेच्या क्षमतेवर अतिरिक्त भार टाकून मोकाट जनावरांचा प्रश्न सुटणार नाही.
किती जनावरे पकडली, किती जनावरे कुठे नेली आणि त्यांची व्यवस्था कशी केली, याचा स्पष्ट हिशेब पालिकेने नागरिकांसमोर मांडावा. मोकाट जनावरांचा प्रश्न तातडीचा आहे; मात्र त्यावरचा उपायही नियोजनबद्ध आणि कायमस्वरूपी असणे गरजेचे आहे.
चौकट | कोकमठाणची गोकुळधाम गोशाळा
स्थापना : २००७
ठिकाण : जैन मंदिरामागे, औरंगाबाद रोड, कोकमठाण
क्षमता : सुमारे २०० ते २२५ जनावरे
पालिकेपूर्वीची संख्या : २०६ गायी
पालिकेने आणलेल्या गायी : ६७
सध्याची संख्या : २७३ गायी
मासिक खर्च : सुमारे २० हजार रुपये
शेणखत : सुमारे ४ हजार रुपये प्रति ट्रॉली
कार्य : गोसेवा, गोवंश संरक्षण, चारा व संगोपन
ही बातमी उपयुक्त वाटली असेल तर आपल्या मित्रांपर्यंत नक्की शेअर करा. आपल्या प्रतिक्रिया कमेंटमध्ये जरूर नोंदवा. अशाच ताज्या आणि विश्वासार्ह बातम्यांसाठी ‘वृत्तवेध’ला नियमित भेट द्या.
